De wijk als kompas
Soms zijn het geen plannen of vergaderingen die me aan het denken zetten, maar juist een plek. Een gesprek. Een moment waarop je even stilstaat en kijkt wat er gebeurt. De afgelopen tijd had ik dat steeds vaker. In gesprekken met bewoners, tijdens wijkbezoeken, en op plekken waar het dagelijkse leven zich afspeelt. Daar waar wonen samenkomt met alles wat het leven ingewikkeld én mooi maakt. Dat zijn de momenten waarop ik voel waarom we dit werk doen.
Dat gevoel werd voor mij versterkt toen ik onlangs in Hellevoetsluis was, bij de Cruijsenhoekstraat. Daar is een buurttuin officieel van start gegaan. Studenten van het Albeda Startcollege werken er samen met buurtbewoners aan een duurzame tuin. Ze leren er in de praktijk over duurzaamheid, samenwerken en verantwoordelijkheid. De groenten en kruiden die ze verbouwen, krijgen later een plek in het schoolrestaurant. En na de zomer wordt de tuin overgedragen aan de buurt. Wat me daar raakte, was niet zozeer de tuin zelf, maar wat eromheen gebeurde. Jongeren en bewoners die samen aan de slag zijn. Onderwijs, wonen en welzijn die elkaar vanzelf vinden. Zonder veel woorden, gewoon door het samen te doen.
Wat de wijk ons laat zien
Tegelijkertijd weet ik ook: één initiatief maakt een wijk niet ineens anders. Dat zou te gemakkelijk zijn. Maar zulke plekken laten wél zien waar het begint.
In de wijk komt alles samen. Achter de voordeuren spelen verhalen die raken: aan zorg, aan bestaanszekerheid, aan veiligheid en aan het gevoel ergens bij te horen. Sommige buurten hebben een stevige basis, andere staan onder druk. En juist daar voel je hoe belangrijk het is om niet te denken in losse oplossingen, maar in samenhang.
In ons koersplan Ruimte om te leven hebben we daarom bewust gekozen voor Thuis in de buurt. Omdat we zien dat geen enkele wijk hetzelfde is. En omdat we geloven dat echte beweging ontstaat als je kijkt naar wat deze plek, met deze mensen, nú nodig heeft.
Vooruitkijken: anders aanwezig zijn in de wijk
Die keuze vraagt ook iets van ons als organisatie. Als de wijk het kompas is, dan moeten we daar ook anders aanwezig zijn. Minder versnipperd, minder vanuit losse rollen. Meer vanuit verbinding, overzicht en het gesprek. Daarom hebben we de rol van gebiedsregisseur geïntroduceerd. Juist in de meest kwetsbare gebieden willen we structureel investeren in samenhang. Iemand die het gebied kent, het vertrouwen opbouwt en het gesprek voert met bewoners, gemeenten en maatschappelijke partners. Niet om het over te nemen, maar om samen te verkennen wat nodig is om de beweging de goede kant op te krijgen.
Dat is geen snelle route. Het vraagt tijd, geduld en soms ook het verdragen van onzekerheid. Want niet alles laat zich plannen. En niet elke stap is meteen zichtbaar. Maar niets doen of langs elkaar heen blijven werken, is geen alternatief.
Ruimte om te leven, samen
Wat ik zelf steeds sterker voel, is dat Ruimte om te leven vooral gaat over nabijheid en keuzes. Kiezen om dichtbij te blijven, ook als het ingewikkeld wordt. Kiezen om te luisteren voordat we handelen. En kiezen om samen verantwoordelijkheid te nemen, zonder alles naar ons toe te trekken. De buurttuin aan de Cruijsenhoekstraat is voor mij geen eindpunt, maar een klein begin. Een voorbeeld van wat kan ontstaan als mensen ruimte krijgen om mee te doen en eigenaarschap te voelen. De echte opgave zit in het volhouden daarvan. In elke wijk opnieuw.
Daarom nodig ik bewoners, partners en iedereen die zich betrokken voelt bij onze buurten uit om met ons in gesprek te blijven. Om ideeën te delen, zorgen uit te spreken en samen te zoeken naar wat werkt. Niet omdat wij alle antwoorden hebben, maar omdat duurzame verandering alleen ontstaat als we het samen doen.
Want ruimte om te leven ontstaat niet vanzelf. Die ontstaat wanneer we elkaar blijven opzoeken, blijven luisteren en samen stappen durven zetten. Vandaag, en met het oog op morgen.
Ruud van Nieuwaal, bestuurder Maasdelta Groep
